Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en op het moment van schrijven voorzitter van het Veiligheidsberaad, is de terugkerende grenscontroles bij de stad beu. Hij vindt dat mobiele controles aan de Duits-Nederlandse grens in de regio Arnhem-Nijmegen het vrije verkeer hinderen. Deze week riep hij het Ministerie van Justitie en Veiligheid en Duitse autoriteiten op om hiermee te stoppen of strakker te sturen. Bruls wil duidelijkheid voor Nijmegenaren die dagelijks via de N325 richting Wyler en Kranenburg reizen.
Bruls wil einde aan rompslomp
De burgemeester ziet dat controles bij grensovergangen rond Nijmegen vaker terugkeren en soms lang duren. Dat raakt forenzen, studenten en ondernemers die over en weer reizen tussen Nijmegen, Kranenburg en Kleve. Bruls stelt dat de veiligheidswinst beperkt is als de inzet niet scherp is afgebakend. Hij wil daarom dat Den Haag en Berlijn duidelijk maken wanneer en waarom wordt gecontroleerd.
In de praktijk gaat het om mobiele controles door de Koninklijke Marechaussee en Duitse politie. Die vinden plaats op en rond grenswegen, zoals de Wylerbaan en de N842 richting Groesbeek. Ook op de A12/A3 bij Zevenaar en Emmerich kunnen Nijmegenaren hinder ondervinden. Volgens het Stadhuis zorgt onvoorspelbaarheid voor onnodige oponthoud.
Bruls vraagt om afspraken die passen bij het grensoverschrijdende leven in de Euregio Rijn-Waal. Veel Nijmegenaren werken of studeren net over de grens en doen er boodschappen. Het stadsbestuur ziet daar een normaal patroon bij, geen uitzondering. Extra belemmeringen zouden dus goed moeten worden onderbouwd.
Dagelijks leven loopt vast
Vertragingen op de N325 en bij Wyler raken vooral bewoners van Nijmegen-Oost, Bottendaal en de campuswijk Heyendaal. Ook sportclubs en cultuurbezoekers die naar Kleve of Kranenburg gaan, merken de vertragingen. Ondernemers in het centrum en in Nijmegen-Noord melden dat klanten afspraken verzetten. Logistieke ritten richting Duitsland kosten bovendien meer tijd en geld.
Rond feestdagen en in vakantieperiodes lopen wachtrijen sneller op. Dan is het verkeer naar natuurgebieden bij Groesbeek en het Reichswald drukker. Ook studenten van de HAN en Radboud Universiteit met stages over de grens verliezen reistijd. De gemeente krijgt hierover signalen uit verschillende wijken.
Het Stadhuis wijst op eerdere voorbeelden waarbij files uren duurden. Kleine ingrepen, zoals duidelijke omleidingen en tijdige aankondigingen, helpen al. Maar structurele voorspelbaarheid is volgens Bruls het belangrijkst. Zo weten bewoners en bedrijven waar ze aan toe zijn.
Schengenregels kort uitgelegd
De Schengengrenscode staat tijdelijk grenscontroles toe bij een ernstige bedreiging, zoals terrorisme of grote mensenstromen. Die controles moeten beperkt zijn in tijd en plaats en steeds opnieuw worden gemotiveerd. Naast die uitzonderingen kent Nederland mobiel toezicht vreemdelingen: korte identiteitscontroles tot 20 kilometer van de grens. Dat is bedoeld om mensensmokkel en illegaal verblijf tegen te gaan.
Schengen betekent vrij reizen zonder vaste grensposten. Tijdelijke controles mogen alleen bij een ernstige dreiging en moeten zo beperkt mogelijk zijn.
De beslissing over controles ligt bij nationale overheden, niet bij gemeenten. Toch kunnen burgemeesters de effecten lokaal agenderen, bijvoorbeeld in het Veiligheidsberaad. Bruls gebruikt die rol om aandacht te vragen voor de situatie rond Nijmegen. Hij wil dat landelijke en Duitse partners de Schengenregels strikt toepassen.
Vraag om heldere afspraken
Bruls pleit voor duidelijke criteria en voorafgaande communicatie bij elke opschaling. Denk aan tijdvakken, locaties en uitzonderingen voor hulpdiensten en zorgpersoneel. Radboudumc en huisartsenposten melden dat tijdverlies aan de grens afspraken kan raken. Heldere afspraken moeten dat voorkomen.
De burgemeester wil dat het Ministerie van Justitie en Veiligheid, de Koninklijke Marechaussee, de politie en de Duitse Bundespolizei samen optrekken. In de regio kan de Euregio Rijn-Waal hierbij helpen, net als de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Zo worden lokale belangen direct meegewogen. Het college verwacht dat betere afstemming het aantal piekmomenten terugbrengt.
Ook vraagt het Stadhuis om publiek toegankelijke informatie. Een actuele kaart met geplande acties helpt bewoners bij het plannen van hun reis. Dat werkt vergelijkbaar met wegwerkzaamheden en evenementen in de stad. Minder verrassing betekent minder vertraging.
Lessen uit coronatijd
In 2020 en 2021 zorgden grensmaatregelen voor veel problemen rond Nijmegen. Zorgmedewerkers en mantelzorgers liepen toen vast bij plotselinge controles. De gemeente leerde dat uitzonderingen en snelle informatie cruciaal zijn. Die les is volgens Bruls nog steeds actueel.
Ook onderwijsinstellingen zoals Radboud Universiteit en ROC Nijmegen troffen toen noodmaatregelen. Denk aan aangepaste lestijden en online alternatieven. Zulke noodgrepen wil de stad nu voorkomen. Rust en voorspelbaarheid moeten voorop staan.
Evenementen in en rond de stad, zoals de Vierdaagse, vragen om soepele bereikbaarheid. Veel bezoekers reizen via Duitsland naar Nijmegen. De economische impact is dan direct voelbaar. Belemmeringen aan de grens raken dus meer dan alleen verkeer.
Wat dit betekent voor u
Reist u richting Duitsland via Wyler of Kranenburg, plan dan extra tijd in. Neem altijd een geldig identiteitsbewijs mee; dat is verplicht aan de grens. Kijk vooraf naar verkeersinformatie en volg aanwijzingen ter plekke op. Zo voorkomt u onnodige vertraging.
Ondernemers in de binnenstad en in Nijmegen-Noord kunnen afspraken slim plannen buiten piekuren. Leveranciers kunnen waar mogelijk alternatieve routes kiezen, zoals via de A12/A3 bij Zevenaar. Bij structurele hinder kunt u dit melden bij de gemeente of via de Euregio-servicepunten. Zo komt de impact in beeld bij het overleg met de autoriteiten.
De gemeente Nijmegen zegt de effecten te blijven volgen en blijft in gesprek met Den Haag en Duitse partners. Het doel is minder overlast en heldere kaders voor controles. Bruls dringt aan op snelle besluiten. Nijmegenaren moeten weer vlot de grens over kunnen.